Περιορισμένη και μη βιώσιμη η επίπτωση από τα προενταξιακά κονδύλια της ΕΕ στην Τουρκία κρίνει το ΕΕΣ

"Μόνο περιορισμένα" είναι τα αποτελέσματα, της προενταξιακής βοήθειας προς την Τουρκία, σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο εκτιμά ότι παρά τις καλές προθέσεις και το σχεδιασμό των κοινοτικών αρχών, "η χρηματοδότηση δεν ανταποκρίθηκε δεόντως σε ορισμένες θεμελιώδεις ανάγκες στους τομείς του κράτους δικαίου και της διακυβέρνησης, στους οποίους παρουσιάζεται καθυστέρηση στην υλοποίηση κάποιων κρίσιμων μεταρρυθμίσεων". 

---

Αντιθέτως ο ΕΕΣ σημειώνει στην έκθεσή του ότι τα προενταξιακά κονδύλια απέδωσαν μόνο σε τομείς όπου υπήρχε "ισχυρότερη πολιτική βούληση", όπως τα τελωνεία, η απασχόληση και η φορολογία και κρίνει τα συνολικά αποτελέσματα ως "μη βιώσιμα", λόγω των δυσκολιών στην απορρόφηση των πόρων και της οπισθοδρόμησης που παρατηρείται όσον αφορά τις μεταρρυθμίσεις.  Κατά το ΕΕΣ η βιωσιμότητα των όποιων θετικών αποτελεσμάτων κινδυνεύει, κυρίως λόγω της "έλλειψης πολιτικής βούλησης, κατάσταση η οποία επιδεινώθηκε από τις εκτεταμένες απολύσεις, τη θέση δημοσίων υπαλλήλων σε διαθεσιμότητα και τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν στην κοινωνία των πολιτών".

Επιπλέον κρίνεται ότι "οι αναλωθέντες πόροι ελάχιστα ικανοποίησαν ορισμένες θεμελιώδεις ανάγκες, όπως η ανεξαρτησία και η αμεροληψία του δικαστικού συστήματος, η καταπολέμηση της διαφθοράς υψηλού επιπέδου και του οργανωμένου εγκλήματος, η ελευθερία του Τύπου, η πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων και η ενίσχυση του εξωτερικού ελέγχου και της κοινωνίας των πολιτών".

Το ΕΕΣ φρονεί ότι "η εφαρμογή προϋποθέσεων για την παροχή βοήθειας μπορεί να συμβάλει στην προαγωγή των μεταρρυθμίσεων" και καλεί την Κομισιόν να ασπαστεί αυτή την πρακτική καθώς "σπάνια όρους, όπως η επιλογή της κεντρικής ανάθεσης της διαχείρισης των έργων ή διορθωτικά μέτρα σε περίπτωση που δεν πληρούνταν οι όροι του έργου".
Επιπλέον το ΕΕΣ αναφέρει ότι η δυνατότητα αναστολής της χρηματοδότησης σε περίπτωση που δεν τηρούνταν οι αρχές της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου δεν αντικατοπτριζόταν σαφώς στους κανονισμούς.

Το ΕΕΣ καλεί ως εκ τούτου την Κομισιόν "από το 2018 και μετά να στοχεύσει καλύτερα τη χρηματοδότηση που διατίθεται για την Τουρκία στους τομείς όπου οι μεταρρυθμίσεις καθυστερούν μεν, αλλά είναι αναγκαίες για την επίτευξη αξιόπιστης προόδου στην πορεία της χώρας προς την ένταξή της στην ΕΕ", όπως δήλωσε η Bettina Jakobsen, Μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και αρμόδια για την έκθεση.

Το ΕΕΣ σημειώνει στην έκθεσή του ότι η χρηματοδοτική βοήθεια της ΕΕ, η οποία έχει προγραμματιστεί να διατεθεί για την Τουρκία μέσω του Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας την περίοδο 2007-2020, υπερβαίνει τα 9 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι ελεγκτές επικεντρώθηκαν στους τομείς προτεραιότητας του κράτους δικαίου, της διακυβέρνησης και των ανθρώπινων πόρων (εκπαίδευση, απασχόληση και κοινωνικές πολιτικές), για τους οποίους είχαν διατεθεί πόροι ύψους 3,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι η Κομισιόν έθεσε χρηματοδοτικούς στόχους που ήταν συγκεκριμένοι και συνεπείς με το νομικό πλαίσιο. Οι στόχοι για τους τομείς του κράτους δικαίου, της διακυβέρνησης και των ανθρώπινων πόρων ήταν συναφείς και βασίζονταν στις ανάγκες που είχε προσδιορίσει η Τουρκία, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί με τη νομοθεσία της ΕΕ και να ενισχύσει τις διοικητικές ικανότητές της.

Κατά το ΕΕΣ μια άλλη πηγή ανησυχίας είναι οι μεγάλες καθυστερήσεις που παρουσιάζει το χρηματοδοτικό πρόγραμμα, συνεπεία των καθυστερήσεων στον προγραμματισμό και την υλοποίηση. Οι λόγοι για τις καθυστερήσεις αυτές ήταν γνωστοί: περιορισμένες διοικητικές ικανότητες σε ορισμένα υπουργεία ως προς την εκπόνηση των προτάσεων έργων, μετάβαση στην τομεακή προσέγγιση, αλλά και υπερβολική εναλλαγή προσωπικού στην αρμόδια για τις συμβάσεις μονάδα, η οποία διαχειρίζεται το μεγαλύτερο μέρος των πόρων της ΕΕ που δαπανώνται στην Τουρκία.

ΚΥΠΕ