H Άγκυρα έχει αποφύγει μέχρι τώρα να κλείσει τα Στενά για τα ρωσικά πλοία με διάφορες υπεκφυγές αλλά στην πραγματικότητα αυτό που αναμένει για να προχωρήσει σε τέτοια ενέργεια είναι να της δοθούν σοβαρά ανταλλάγματα σε Ανατολική Μεσόγειο, Αιγαίο και Θράκη.
Η Τουρκία δεν πρόκειται να κλείσει τα Στενά εάν δεν βγει στρατηγικά κερδισμένη από μία τέτοια κίνηση.
Συνεδριάζει σήμερα, Δευτέρα, το υπουργικό συμβούλιο της Τουρκίας, υπό τον Πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με θέμα το αίτημα της Ουκρανίας για κλείσιμο των στενών Δαρδανελίων και Βοσπόρου στα ρωσικά πολεμικά πλοία.
Προ ημερών, ο Ουκρανός Πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, είχε ευχαριστήσει τον Ερντογάν και τους Τούρκους για τη στήριξή τους, αλλά είχε τονίσει πως το «μπλόκο» στο πέρασμα ρωσικών πολεμικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, είναι εξαιρετικά σημαντικό βήμα.
Έως και σήμερα η Τουρκία δηλώνει πως παραμένει προσηλωμένη στις συμφωνίες αναφορικά με τη λειτουργία των στενών, με τον υπουργό Εξωτερικών της χώρας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, να επιμένει πως η χώρα του δεν θα λειτουργήσει με διπλά στάνταρ. Ωστόσο, στη συνεδρίαση θα φανεί η ακριβής τουρκική στάση.
Την Κυριακή, μια πηγή από την τουρκική προεδρία είπε στο Sputnik ότι ο Ερντογάν θα πραγματοποιήσει την εν λόγω συνεδρίαση για να συζητήσει τα μέτρα για τη σταθεροποίηση της Ουκρανίας. Στο «τραπέζι» είναι και το σενάριο της διαμεσολάβησης.
Η Τουρκία περισσότερο από κάθε τι, προτιμά την διαμεσολάβηση και την λήξη των εχθροπραξιών στην Ουκρανία.
Ξέρει ότι μία τέτοιου είδους διαμεσολάβηση θα την έβαζε γερά στο γεωπολιτικό παιχνίδι και θα μπορούσε να «πουλάει εξυπηρετήσεις και στην Ρωσία και στο ΝΑΤΟ.
Προσθέτουμε μία πολύ σημαντική λεπτομέρεια: Τα όποια ανταλλάγματα πάρει η Τουρκία για μία τέτοια κίνηση που θα διέλυε την στρατηγική της σχέση με την Ρωσία δεν θα «ανακοινωθούν» επισήμως...
Όλα τα παραπάνω, έρχονται την ώρα που η ρωσική ειδική επιχείρηση συνεχίζεται για πέμπτη ημέρα.
Σήμερα τα βλέμματα όλο του είναι στραμμένα στη Λευκορωσία όπου και Ρωσία - Ουκρανία θα καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Τα ξημερώματα της Πέμπτης 24/02, η Ρωσία ξεκίνησε στρατιωτική επιχείρηση αφού οι αυτοαποκαλούμενες δημοκρατίες του Ντόνετσκ και του Λουγκάνσκ ζήτησαν βοήθεια για την αντιμετώπιση των ουκρανικών κυβερνητικών δυνάμεων.
Σημειώνεται ότι χθες ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μ.Τσαβούσογλου δήλωσε ότι «η συνθήκη του Μοντρέ θεσπίζει τον κανονισμό σχετικά με τη διέλευση πολεμικών πλοίων παράκτιων και μη παράκτιων χωρών. Η Τουρκία έχει μέχρι στιγμής εφαρμόσει τη συνθήκη κατά γράμμα. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα εφαρμόσουμε τη συμφωνία του Μοντρέ. Το άρθρο 19 είναι αρκετά σαφές. Στην αρχή ήταν επίθεση της Ρωσίας, την εξετάσαμε με ειδικούς, στρατιωτικού, δικηγόρους. Τώρα έχει μετατραπεί σε πόλεμο. Δεν πρόκειται για στρατιωτική επιχείρηση, είναι επίσημα εμπόλεμη κατάσταση. Σε αυτήν την περίπτωση φυσικά, αν κάποια από τις πλευρές, είτε είναι η Ρωσία, είτε η Ουκρανία, θα εφαρμόσουμε τη συνθήκη του Μοντρέ αναλόγως.
Εμείς έχουμε ως σημείο αναφοράς τη συνθήκη. Εάν ένα πολεμικό πλοίο (των εμπόλεμων πλευρών) πρόκειται να επιστρέψει στη βάση της χώρας (η οποία είναι συμβαλλόμενο μέρος στον πόλεμο), τότε αυτή η διέλευση δεν μπορεί να εμποδιστεί. Είναι σαφές ότι το πλοίο πρέπει να είναι νηολογημένο σε βάση (της Μαύρης Θάλασσας). Δεν πρέπει να γίνει  κατάχρηση. Δεν θα πρέπει να εμπλακεί στον πόλεμο, αν έχει πει ότι θέλει να επιστρέψει στη βάση του. Επομένως, θα περάσει από τον Βόσπορο. Σας εξήγησα τη θέση της Τουρκίας και τις διατάξεις της συμφωνίας του Μοντρέ»,
Αναφέρθηκε και στην τηλεφωνική επικοινωνία τόσο με τον Ρώσο ΥΠΕΞ όσο και με του Ουκρανό ΥΠΕΞ.
Τι προβλέπει η Συνθήκη του Μοντρέ για το καθεστώς των Στενών
Το νομικό καθεστώς των Στενών καθορίζεται από τη Συνθήκη του Μοντρέ ή αλλιώς η Συνθήκη για το καθεστώς των Στενών του 1936, που κατοχυρώνει την πλήρη κυριαρχία της Τουρκίας στο μοναδικό και στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα προς τη Μαύρη Θάλασσα, επιβάλλει όμως καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Η Συνθήκη αυτή σε συνδυασμό με εκείνη της Λωζάννης θεωρούνται οι διεθνείς ιδρυτικές πράξεις της Τουρκικής Δημοκρατίας και οι συνθήκες με τις οποίες κατοχυρώθηκε η πλήρης ανεξαρτησία της χώρας, συμπεριλαμβανομένης και της πλήρους κυριαρχίας του τουρκικού κράτους στα Στενά.
H Συνθήκη του Μοντρέ αφορά επίσης άμεσα και την Ελλάδα, καθώς επηεράζει και το καθεστώς των ελληνικών νησιών του βορειοανατολικού Αιγαίου και είναι συμβαλλόμενο μέρος αυτής. Επίσης, η Ελλάδα, ως ναυτική δύναμη με τον τεράστιο εμπορικό της στόλο, έχει κάθε όφελος από την πιστή εφαρμογή της πρόνοιας της Συνθήκης για ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Η Συνθήκη για το καθεστώς των Τουρκικών Στενών υπογράφηκε στις 20 Ιουλίου 1936 στην ελβετική πόλη Μοντρέ. Με τη συνθήκη παραχωρήθηκε στην Τουρκία ο πλήρης έλεγχος επί των Στενών, της δόθηκε το δικαίωμα να διατηρεί σε αυτά στρατιωτικές δυναμείς, καταργώντας τους σχετικούς περιορισμούς της προγενέστερης Συνθήκης της Λωζάννης του 1923.
Εξασφαλίζει παράλληλα την ελεύθερη ναυσιπλοΐα από τα μη στρατιωτικά πλοία σε καιρό ειρήνης. Επιτρέπει επίσης τη διέλευση πολεμικών πλοίων των παρευξείνιων χωρών με ειδοποίηση μιας εβδομάδας και υπό κάποιους όρους όσον αφορά στο εκτόπισμα, το μέγεθος και τον οπλισμό.
Περιορίζει, ωστόσο, σημαντικά τη διέλευση των πολεμικών πλοίων που δεν ανήκουν στα Παρευξείνια Κράτη, θέτοντας μικρότερα όρια στο εκτόπισμά τους και τον οπλισμό που φέρουν και επιβάλλει επίσης έγκαιρη προειδοποίηση διέλευσης.
Συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης είναι η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Σοβιετική Ένωση, η Τουρκία, η Αυστραλία, η Γαλλία, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γιουγκοσλαβία.
Η Συνθήκη του Μοντρέ ήταν ένα σημαντικό εργαλείο για την Τουρκία στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, προκειμένου να αποκρούσει τις πιέσεις γα κλείσιμο των Στενών -είτε για τους Συμμάχους, είτε για τα πλοία του Άξονα- γεγονός που επέτρεψε στην Άγκυρα να αποφύγει τη συμμετοχή της στον πόλεμο.

Ανοίγει, όπως φαίνεται, ο δρόμος για μπλόκο από πλευράς της Τουρκίας στην διέλευση ρωσικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μιλώντας πριν από λίγο στο CNN TÜRK, και αναφερόμενος στο θέμα της Συνθήκης του Μοντρέ και του καθεστώτος των Στενών είπε πως «καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση στην Ουκρανία έχει μετατραπεί σε πόλεμο. Θα εφαρμόσουμε τις προβλέψεις της Συνθήκης του Μοντρέ με διαφάνεια», προαναγγέλλοντας στην ουσία το επόμενο βήμα, καθώς το καθεστώς πολέμου ενεργοποιεί άρθρο της συνθήκης του Μοντρέ που δίνει το δικαίωμα να κλείσει τα Στενά του Βοσπόρου σε ρωσικά πλοία που θα συμμετάσχουν σε πολεμικές επιχειρήσεις.

​Ο ίδιος είπε ότι είχε επικοινωνία τόσο με τον Ουκρανό όσο και με τον Ρώσο ομόλογο του και αποκάλυψε ότι μπορεί να υπάρξει συνάντηση των δυο πλευρών «αύριο αν είναι δυνατόν», στα σύνορα με την Λευκορωσία. «Η ελπίδα μας είναι ότι θα υπάρξει διαρκής κατάπαυση του πυρός στις αυριανές συνομιλίες. Τονίζουμε την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.»
(sigmalive)

Σύγχυση συνεχίζει να επικρατεί σχετικά με τα Στενά του Βοσπόρου και εάν η Τουρκία θα τα κλείσει αποκλείοντας την πρόσβαση στα ρωσικά πλοία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Σε συνέχεια της χθεσινής ανάρτησης στο Twitter του ουκρανού προέδρου, Βολοντίμιρ Ζελένσκι -μετά τη συνομιλία που είχε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν- όπου μεταξύ άλλων έλεγε ότι «η απαγόρευση της διέλευσης πολεμικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα και η σημαντική στρατιωτική και ανθρωπιστική υποστήριξη στην Ουκρανία είναι σήμερα εξαιρετικά σημαντικές»- ευχαριστώντας τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών έσπευσε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους.
Με μια διαρροή στα ΜΜΕ υποστήριζε ότι τα Στενά δεν είναι κλειστά για τα ρωσικά πλοία, ανέφερε ωστόσο ότι «δεν ελήφθη οριστική απόφαση».
Σε νέα δήλωσή του, το μεσημέρι της Κυριακής, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου, είπε ότι η κατάσταση στην Ουκρανία έχει μετατραπεί σε «πόλεμο» και ότι «θα εφαρμόσουν με διαφάνεια όλες τις διατάξεις της Συνθήκης του Μοντρέ», παραπέμποντας πιθανότατα σε κλείσιμο των συνόρων.
Ο Τσαβούσογλου είπε, επίσης, ότι τα ρωσικά πολεμικά πλοία που επιστρέφουν στις βάσεις τους στη Μαύρη Θάλασσα δεν πρέπει να συμμετάσχουν στον πόλεμο.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Διευθυντής Επικοινωνίας της Τουρκικής Προεδρίας, Fahrettin Altun, περιέγραψε την κατάσταση ως «πόλεμο» στη δήλωσή του για την Ουκρανία κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Αφορμή» για να κάνει νέες εμπρηστικές δηλώσεις βρήκε ο τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν,  εκμεταλλευόμενος τα όσα γίνονται στην Ουκρανία.

Ο Ερντογάν, σχολιάζοντας τις εξελίξεις και την ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία, είπε ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες, ανάμεσά τους και την Ελλάδα, βρίσκονται σε εδάφη που παλαιότερα ήταν τουρκικά.
Παράλληλα, υπεραμύνθηκε της ευρωπαϊκής ταυτότητας της Τουρκίας, λέγοντας πως δεν είναι μόνο κομμάτι της Ευρώπης λόγω της Ανατολικής Θράκης, αλλά και λόγω της ιστορίας και του πολιτισμού.

«Εδάφη ευρωπαϊκών χωρών μέχρι τις αρχές του περασμένου αιώνα, ήταν της δικής μας πατρίδας»Ειδικότερα, ο Ερντογάν, υποστήριξε, σύμφωνα με τα tourkikanea: «Η Τουρκία και το δηλώνω αυτό αφήνοντας στην άκρη τις υπόλοιπες σελίδες της ιστορίας της, ακόμη από τον πρώτο αιώνα των Οθωμανών είναι μια ευρωπαϊκή χώρα. Εδάφη πάνω στα οποία σήμερα βρίσκονται πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι τις αρχές του περασμένου αιώνα, ήταν τμήματα της δικής μας πατρίδας.

​Και σήμερα πέρα και από τους ιστορικούς και κοινωνικούς δεσμούς μας, με την περιοχή της Θράκης αποτελούμε αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρώπης». 

Mόνο ο Ερντογάν ξέρει να «ακροβατεί» τόσο καλά ανάμεσα σε δύο παρατάξεις όπως το ΝΑΤΟ και η Ρωσία.
Έτσι από τη μία δεν κλείνει τα Στενά όπως του ζήτησε η Δύση, για τα ρωσικά πλοία και από την άλλη κατηγορεί το ΝΑΤΟ ότι έπρεπε να ήταν πιο... αποφασιστικό.
Ο Ερντογάν εξέφρασε την πεποίθηση πως η έκτακτη σύνοδος του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί σήμερα θα οδηγήσει σε μια διαφορετική προσέγγιση απέναντι στην Ρωσία.
“Το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να έχει λάβει πιο αποφασιστικά μέτρα. Η προσέγγιση της Ευρώπης δείχνει έλλειψη αποφασιστικότητας. Το μόνο που κάνουν είναι να δίνουν συμβουλές και να λένε τις απόψεις τους στην Ουκρανία χωρίς να της προσφέρουν πραγματική στήριξη”, κατήγγειλε ο Ερντογάν.
Αυτές οι καταδίκες και οι συμβουλές δεν θα έπρεπε να γίνονται μόνο για το θεαθήναι”, τόνισε. «Όπως δήλωσε ο Ζελένσκι, αυτό δεν συνάδει με σχέσεις φιλίας και αλληλεγγύης», συνέχισε ο Ερντογάν, ο οποίος θα συμμετάσχει στην τηλεδιάσκεψη κορυφής του ΝΑΤΟ αργότερα σήμερα.
Χθες Πέμπτη ο Τούρκος πρόεδρος είχε καταγγείλει “ένα ισχυρό πλήγμα στην ειρήνη και την περιφερειακή σταθερότητα” μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, την οποία χαρακτήρισε “απαράδεκτη”.

Η Άγκυρα καταδίκασε την επέμβαση της Ρωσίας κάνοντας λόγο για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και τονίζει ότι πρέπει να γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας.
«Θεωρούμε απαράδεκτη τη στρατιωτική επιχείρηση που ξεκίνησαν οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας κατά της Ουκρανίας και την απορρίπτουμε», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας.
«Αυτή η επίθεση, πέρα από την καταστροφή των συμφωνιών του Μινσκ, αποτελεί σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και αποτελεί σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της περιοχής μας και του κόσμου.
Η Τουρκία, η οποία πιστεύει ότι η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία των χωρών πρέπει να γίνονται σεβαστά, είναι κατά της αλλαγής των συνόρων με όπλα», προσθέτει η Άγκυρα και καταλήγει:
«Καλούμε τη Ρωσική Ομοσπονδία να σταματήσει αυτήν την άδικη και παράνομη πράξη το συντομότερο δυνατό. Η υποστήριξή μας για την πολιτική ενότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας θα συνεχιστεί».