Κώδικα ορθών πρακτικών, δίκτυο ελεγκτών και εργαλεία κατά των fake news προτείνει η Κομισιόν

Μια σειρά μέτρων, προτάσεων για αυτορύθμιση και έναν κώδικα ορθών πρακτικών για την παραπληροφόρηση σε όλη την ΕΕ, με στόχο την παραγωγή μετρήσιμων αποτελεσμάτων έως τον Οκτώβριο του 2018 στον αγώνα κατά των `fake news`,  υιοθέτησε χθες το Κολέγιο των Επιτρόπων και παρουσίασε σήμερα η Κομισιόν.

---

Παράλληλα η Κομισιόν προτείνει την ενίσχυση της παιδείας στα μέσα επικοινωνίας και την υποστήριξη ενός ανεξάρτητου δικτύου ελεγκτών και εργαλείων για την τόνωση της ποιοτικής δημοσιογραφίας.

Πρώτον, η Κομισιόν προτείνει την εισαγωγή ενός κώδικα ορθών πρακτικών με στόχο την επίτευξη των ακόλουθων στόχων:

- Σημαντική βελτίωση του ελέγχου των τοποθετήσεων διαφήμισης, ιδίως προκειμένου να μειωθούν τα έσοδα για τους προμηθευτές παραπληροφόρησης και να περιοριστούν οι επιλογές στόχευσης για πολιτική διαφήμιση.

- Βελτιώστε την πρόσβαση σε αξιόπιστες πληροφορίες.

- Διασφάλιση της διαφάνειας σχετικά με το περιεχόμενο που υποστηρίζεται από τις εκλογικές διαδικασίες και τις διαδικασίες χάραξης πολιτικής.

- Εντατικοποιήση των προσπαθειών για κλείσιμο ψεύτικων λογαριασμών.

- Διευκόλυνση της αξιολόγησης του περιεχομένου από τους χρήστες μέσω δεικτών αξιοπιστίας των πηγών περιεχομένου και παροχή εύκολα προσβάσιμων εργαλείων για την αναφορά παραπληροφόρησης.

- Συστήματα σήμανσης και κανόνες για τα bots που να εξασφαλίσουν ότι οι δραστηριότητές τους δεν μπορούν να συγχέονται με τις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις.

- Ενδυνάμωση των χρηστών με εργαλεία που επιτρέπουν μια προσαρμοσμένη και διαδραστική διαδικτυακή εμπειρία ώστε να διευκολύνεται η ανακάλυψη περιεχομένου και η πρόσβαση σε διαφορετικές πηγές ειδήσεων που αντιπροσωπεύουν εναλλακτικές οπτικές γωνίες.

- Εξασφάλιση ότι οι νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες περιλαμβάνουν διασφαλίσεις κατά της παραπληροφόρησης.

- Πρόσβαση σε δεδομένα πλατφόρμας (ιδίως μέσω διασυνδέσεων προγραμματισμού εφαρμογών), σε αξιόπιστους οργανισμούς ελέγχου στοιχείων και ακαδημαϊκούς κύκλους ώστε να μπορούν να αναλύουν και να παρακολουθούν καλύτερα τη δυναμική παραπληροφόρησης και να κατανοούν καλύτερα τη λειτουργία αλγορίθμων

Επιπλέον η Κομισιόν θα υποστηρίξει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου ευρωπαϊκού `δικτύου ελεγκτών` για τον καθορισμό κοινών μεθόδων εργασίας, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, την επίτευξη της ευρύτερης δυνατής κάλυψης σε ολόκληρη την ΕΕ και τη συμμετοχή σε κοινές δραστηριότητες ελέγχου και συναφείς δραστηριότητες.

Στη συνέχεια η Κομισιόν θα δρομολογήσει μια ασφαλή ευρωπαϊκή ηλεκτρονική πλατφόρμα για την παραπληροφόρηση για τη στήριξη του δικτύου των ελεγκτών γεγονότων και των σχετικών ακαδημαϊκών ερευνητών.

Η πλατφόρμα θα πρέπει να προσφέρει διασυνοριακά εργαλεία συλλογής και ανάλυσης δεδομένων, καθώς και πρόσβαση σε δεδομένα σε επίπεδο ΕΕ. Αυτό θα επιτρέψει στα μέλη του δικτύου να λειτουργήσουν ως αξιόπιστοι flaggers (αυτοί που επισημαίνουν τα fake news). Θα διευκολύνει επίσης τη βαθύτερη κατανόηση της διαδικτυακής παραπληροφόρησης και τη διαμόρφωση στρατηγικών βασισμένων σε αποδεικτικά στοιχεία για περαιτέρω περιορισμό της εξάπλωσής της.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η παραπληροφόρηση αποδυναμώνει την εμπιστοσύνη στα θεσμικά όργανα και στα ψηφιακά και παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης και βλάπτει τις δημοκρατίες μας παρεμποδίζοντας την ικανότητα των πολιτών να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις. Μπορεί να πολιτικοποιήσει συζητήσεις, να δημιουργήσει ή να εντείνει τις εντάσεις στην κοινωνία και να υπονομεύσει τα εκλογικά συστήματα και έτσι να έχει ευρύτερο αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Επηρεάζει την ελευθερία της γνώμης και της έκφρασης, θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται στο Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ελευθερία έκφρασης συμπεριλαμβάνει το σεβασμό της ελευθερίας και του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης, καθώς και το δικαίωμα των πολιτών να διατυπώνουν απόψεις και να λαμβάνουν και να μεταδίδουν πληροφορίες και ιδέες "χωρίς παρεμβάσεις από τις δημόσιες Αρχές και ανεξάρτητα από τα σύνορα". Ωστόσο, οι δημόσιες Αρχές έχουν καθήκον να ενημερώνουν και να προστατεύουν τους πολίτες ενάντια σε δραστηριότητες που στοχεύουν στο σκόπιμο χειρισμό των απόψεών και των αποφάσεών τους.

Αναλυτικά, η ατζέντα της  Koμισιόν  για το ζήτημα περιλαμβάνει:

1)  Κώδικας ορθής πρακτικής για την παραπληροφόρηση με χρονοδιάγραμμα ως τον Ιούλιο που θα προσφέρει τα εξής:

- διαφάνεια σχετικά με το χρηματοδοτούμενο με χορηγία περιεχόμενο, ιδίως την πολιτική διαφήμιση, καθώς και να περιορίζουν τις επιλογές στόχευσης για την πολιτική διαφήμιση και να μειώνουν τα έσοδα των διακινητών παραπληροφόρησης·

- σαφέστερες πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία των αλγορίθμων και να δίνουν τη δυνατότητα επαλήθευσης από τρίτους·
- ευκολότερη η ανεύρεση και η πρόσβαση των χρηστών σε διάφορες ειδησεογραφικές πηγές που αντιπροσωπεύουν εναλλακτικές απόψεις·

- μέτρα για τον εντοπισμό και το κλείσιμο των πλαστών λογαριασμών και την αντιμετώπιση των αυτοματοποιημένων προγραμμάτων (bot)·

- δυνατότητα στους φορείς εξακρίβωσης γεγονότων, στους ερευνητές και στις δημόσιες αρχές να παρακολουθούν συνεχώς την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο·

2) Ανεξάρτητο ευρωπαϊκό δίκτυο φορέων εξακρίβωσης γεγονότων: το δίκτυο αυτό θα καθιερώσει κοινές μεθόδους εργασίας, θα ανταλλάσσει βέλτιστες πρακτικές και θα εργάζεται με στόχο την ευρύτερη δυνατή κάλυψη διορθώσεων ειδήσεων σε ολόκληρη την ΕΕ· οι φορείς θα επιλεγούν από τα μέλη του Διεθνούς δικτύου εξακρίβωσης γεγονότων που ακολουθεί αυστηρό διεθνή κώδικα αρχών για την εξακρίβωση των γεγονότων·

3) Μια ασφαλής ευρωπαϊκή ηλεκτρονική πλατφόρμα για την παραπληροφόρηση με σκοπό την παροχή υποστήριξης στο δίκτυο των φορέων εξακρίβωσης γεγονότων και των οικείων πανεπιστημιακών ερευνητών, με διασυνοριακή συλλογή και ανάλυση δεδομένων, καθώς και με πρόσβαση σε δεδομένα από ολόκληρη την ΕΕ·

4) Ενίσχυση του εκπαίδευσης στα μέσα ενημέρωσης: το υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευση στα μέσα επικοινωνίας θα βοηθήσει τους Ευρωπαίους πολίτες να εντοπίζουν τη διαδικτυακή παραπληροφόρηση και να προσεγγίζουν το διαδικτυακό περιεχόμενο με κριτική ματιά.Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τους φορείς εξακρίβωσης γεγονότων και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών να παράσχουν εκπαιδευτικό υλικό στα σχολεία και τους εκπαιδευτικούς και να οργανώσουν ευρωπαϊκή εβδομάδα για τον εκπαίδευση επί των μέσων ενημέρωσης·

5) Παροχή στήριξης στα κράτη μέλη για τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας των εκλογών έναντι των ολοένα και πιο σύνθετων απειλών στον κυβερνοχώρο, συμπεριλαμβανομένης της διαδικτυακής παραπληροφόρησης και των επιθέσεων στον κυβερνοχώρο·

6) Προώθηση των συστημάτων οικειοθελούς διαδικτυακής ταυτοποίησης, με σκοπό να βελτιωθεί η ιχνηλασιμότητα και ο εντοπισμός των παρόχων πληροφοριών και να προαχθεί η αύξηση της εμπιστοσύνης και της αξιοπιστίας στις αλληλεπιδράσεις στο διαδίκτυο και στις πληροφορίες και τις πηγές τους·

7) Υποστήριξη των ποιοτικών και διαφοροποιημένων πληροφοριών: η Κομισιόν καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν την υποστήριξή τους στην ποιοτική δημοσιογραφία, για να εξασφαλίσουν ένα πολυφωνικό, ποικιλόμορφο και βιώσιμο περιβάλλον στα μέσα ενημέρωσης. Το 2018 η Κομισιόν θα δημοσιεύσει πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων για την παραγωγή και διάδοση ποιοτικού ειδησεογραφικού περιεχομένου για θέματα ΕΕ μέσω ειδησεογραφικών μέσων ενημέρωσης που βασίζονται στα δεδομένα·

8) Μια συντονισμένη πολιτική στρατηγικής επικοινωνίας, εκπονηθείσα από τις υπηρεσίες της Κομισιόν και η οποία συνδυάζει τις υφιστάμενες και τις μελλοντικές πρωτοβουλίες της ΕΕ σχετικά με την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο με αυτές των κρατών μελών, θα καθορίσει δραστηριότητες προβολής με στόχο την αντιμετώπιση των ψευδών αφηγήσεων σχετικά με την Ευρώπη και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, εντός και εκτός της ΕΕ.

ΚΥΠΕ