Χαιρετισμός της Επιτρόπου Ισότητας των Φύλων στην Ημερίδα με θέμα «Οι Γυναίκες στην Ιστορία και τη Διδασκαλία της»

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση στη Γ΄ Ημερίδα για τις γυναίκες στην ιστορία και τη διδασκαλία της, μια πρωτοβουλία ιδιαίτερης σημασίας για τον σύγχρονο εκπαιδευτικό και κοινωνικό διάλογο.

---

​Οι γυναίκες υπήρξαν και παραμένουν πρωταγωνίστριες της ιστορίας, ωστόσο η συμβολή τους συχνά υποτιμήθηκε, αποσιωπήθηκε ή καταγράφηκε αποσπασματικά. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, οι γυναίκες συμμετείχαν ενεργά στις κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές και πολιτιστικές εξελίξεις, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση των κοινωνιών μας. Η πλήρης κατανόηση της ιστορίας προϋποθέτει την αναγνώριση αυτής της συμβολής και την αποκατάσταση της ιστορικής ορατότητας των γυναικών.
Η εκπαίδευση αποτελεί θεμέλιο για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας ισότητας.
Μέσα από το σχολείο διαμορφώνονται στάσεις, αξίες και αντιλήψεις που επηρεάζουν τη ζωή των ανθρώπων και τη λειτουργία της δημοκρατίας. Η διδασκαλία της ιστορίας οφείλει να αντανακλά τη συνολική εμπειρία της ανθρωπότητας και να αναδεικνύει τη συμβολή τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών, απαλλαγμένη από στερεότυπα και προκαταλήψεις.
Η συμπερίληψη των γυναικών στην ιστορική αφήγηση δεν αφορά μόνο στην καταγραφή της παρουσίας τους, αλλά και στην κατανόηση των δομικών ανισοτήτων που οδήγησαν στη διαχρονική περιθωριοποίησή τους, καθώς και την ανάδειξη της ανθεκτικότητας, της δημιουργικότητας και της ηγετικής τους συμβολής.
Η κυβέρνηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη εργάζεται συστηματικά για την προώθηση της ουσιαστικής ισότητας σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της απαραίτητης αλλαγής κουλτούρας. Σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και άλλους φορείς, υλοποιούμε δράσεις, οι οποίες αποδομούν έμφυλα στερεότυπα, ενισχύουν τη συμμετοχή και αναδεικνύουν την προσφορά των γυναικών σε όλους τους τομείς, δημιουργώντας, παράλληλα, πρότυπα για τις νέες γενιές. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Σοφία Βλάμη για τη συνεργασία μας και το Υπουργείο Παιδείας για την ετοιμασία σχεδίου δράσης για την ισότητα που βασίζεται στη στρατηγική μας για το θέμα.
Παράλληλα,  συνεχίζουμε τις εκστρατείες μας υπό τον τίτλο «Ιστορίες Γυναικών», οι οποίες αναδεικνύουν τη συμμετοχή γυναικών σε τομείς όπου παραδοσιακά υποεκπροσωπούνται, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Μέσα από προσωπικές διαδρομές και βιώματα διαπρεπών γυναικών, φωτίζονται πλευρές της σύγχρονης ιστορίας που συχνά παραμένουν αθέατες. Μέχρι τώρα οι εκστρατείες μας κάλυψαν τα επαγγέλματα STEAM, τη ναυτιλία και τη διπλωματία. Φέτος, με αφορμή το έτος αγρότισσας, η εκστρατεία μας θα είναι αφιερωμένη στις γυναίκες της υπαίθρου.
Δημιουργήσαμε επίσης το Ψηφιακό Αρχείο Γυναικών Πολιτικών, το οποίο καταγράφει και αναδεικνύει την συμβολή των γυναικών στην πολιτική ζωή της Κύπρου.
Τον ίδιο σκοπό υπηρετεί και το λεύκωμα που εξέδωσε η Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων, σε συνεργασία με το Γραφείο μας και υπό την αιγίδα της Πρώτης Κυρίας.  Η έκδοση παρουσιάζει 67 γυναίκες που συνέβαλαν ή εξακολουθούν να συμβάλλουν στην οικονομική, πολιτική και κοινωνική ανάπτυξη του τόπου μας. Τέτοιες πρωτοβουλίες συμβάλλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης, στην ανάδειξη της πολυδιάστατης προσφοράς των γυναικών στα κοινά και στη δημιουργία προτύπων ηγεσίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά σήμερα και η ισόρροπη εκπροσώπηση και συμμετοχή των γυναικών στο ψηφιακό περιβάλλον.
Το διαδίκτυο αποτελεί πλέον τον πιο άμεσο και ευρέως προσβάσιμο τρόπο άντλησης πληροφοριών για κάθε θέμα και κάθε ιστορική περίοδο. Ως εκ τούτου, επηρεάζει καθοριστικά τον τρόπο, με τον οποίο καταγράφεται, διαδίδεται και τελικά γίνεται αντιληπτή η ιστορία. Η απουσία ή η υποεκπροσώπηση των γυναικών στον ψηφιακό χώρο –είτε ως δημιουργών περιεχομένου είτε ως υποκειμένων της ιστορικής αφήγησης– μπορεί να οδηγήσει σε αναπαραγωγή στερεοτύπων και σε μια νέα μορφή «ψηφιακής αφάνειας». Αντίθετα, η ενεργός και ισότιμη παρουσία των γυναικών στις ψηφιακές πλατφόρμες συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πιο ολοκληρωμένης, δημοκρατικής και συμπεριληπτικής συλλογικής μνήμης για τη σημερινή γενιά, αλλά και τις γενιές του μέλλοντος.
Για τον σκοπό αυτό, ενισχύουμε τη ψηφιακή εκπαίδευση για γυναίκες της υπαίθρου και τη συνεργασία μας με ιδρύματα καινοτομίας και πανεπιστήμια για την ενίσχυση της ισότιμης εκπροσώπησης γυναικών και ανδρών στους τομείς της τεχνολογίας και του διαδικτύου όχι μόνο σε επίπεδο παρουσίας, αλλά και σε επίπεδο λήψης αποφάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, η ανάδειξη της ισότιμης παρουσίας των γυναικών στο ψηφιακό περιβάλλον συνδέεται άμεσα με την προτεραιότητα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορά στη διαδικτυακή βία κατά των κοριτσιών.
Η ενίσχυση της ασφαλούς και ουσιαστικής συμμετοχής των γυναικών και των κοριτσιών στο διαδίκτυο δεν αφορά μόνο στην εκπροσώπηση, αλλά και στη διασφάλιση ενός ψηφιακού χώρου απαλλαγμένου από διακρίσεις και βία, ώστε να μπορούν να συμβάλλουν ισότιμα στη διαμόρφωση της σύγχρονης συλλογικής μνήμης και γνώσης.
Φίλες και φίλοι,
Η γνώση της ιστορίας δεν είναι απλώς αναδρομή στο παρελθόν, είναι εργαλείο κατανόησης του παρόντος και διαμόρφωσης του μέλλοντος. Μια ιστορία που συμπεριλαμβάνει όλες και όλους συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο αντιπροσωπευτικής, δίκαιης, δημοκρατικής και ανθεκτικής κοινωνίας.
Μέσα από τη συνεργασία κράτους, εκπαιδευτικών, επιστημονικής κοινότητας και κοινωνίας των πολιτών, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η εκπαίδευση προάγει την ισότητα των φύλων και καλλιεργεί τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Εύχομαι η σημερινή ημερίδα να αποτελέσει γόνιμο πεδίο ανταλλαγής γνώσεων και καλών πρακτικών και να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της διδασκαλίας της ιστορίας, με τρόπο που να αναδεικνύει τη συμβολή των γυναικών και να εμπνέει τις επόμενες γενιές.
Σας ευχαριστώ.