Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τη γονιμότητα στην Ευρώπη δείχνουν μία ανησυχητική εικόνα καθώς για το έτος 2024, πολλές χώρες αναφέρουν τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων των τελευταίων δεκαετιών.
Για την διατήρηση ενός σταθερού πληθυσμού απαιτούνται 2,1 παιδιά ανά γυναίκα, επισημαίνουν οι ειδικοί. Ωστόσο, αρκετές χώρες καταγράφουν σταθερά ποσοστά κάτω του 1,5.
Στη Γερμανία το ποσοστό γονιμότητας υποχώρησε στο 1,35 — το χαμηλότερο επίπεδο από το 1994 (1,24).
Η Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της χώρας (Statistisches Bundesamt) δηλώνει ξεκάθαρα ότι «η μετανάστευση ήταν ο μοναδικός λόγος αύξησης του πληθυσμού».
Τα δεδομένα δείχνουν επίσης μεγάλη ανισότητα μεταξύ των ομόσπονδων κρατιδίων. Ενώ ο πληθυσμός αυξήθηκε σε πλουσιότερες περιοχές, όπως η Βαυαρία και το Αμβούργο, οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στα φτωχότερα κρατίδια της Θουριγγίας, της Σαξονίας και της Σαξονίας-Άνχαλτ.
Στην Αυστρία, η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα ανησυχητική το 2024, καθώς η χώρα κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό γεννήσεων στην ιστορία της: 1,32 ή 77.238 νεογέννητα, μείωση 0,5%, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία Statistik Austria.
Το 2024, η χώρα κατέγραψε νέο ιστορικό χαμηλό στη γεννητικότητα — μόλις 1,18 παιδιά ανά γυναίκα, σύμφωνα με το ISTAT. Για κάθε 1.000 κατοίκους, γεννήθηκαν μόνο έξι παιδιά, ενώ πέθαναν έντεκα.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από το μεταναστευτικό ισοζύγιο: 156.000 Ιταλοί έφυγαν από τη χώρα, ενώ μόνο 53.000 επέστρεψαν. Οι μεγαλύτερες πληθυσμιακές απώλειες καταγράφονται στις φτωχότερες, ηπειρωτικές περιοχές του ιταλικού νότου.
Η Γαλλία, παραδοσιακά από τις πιο γόνιμες χώρες της Ευρώπης, βλέπει και αυτή σημαντική πτώση. Το ποσοστό γονιμότητας για το 2024 έπεσε στο 1,62, το χαμηλότερο από το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου το 1918, σύμφωνα με το INSEE.
Μέσα σε 15 χρόνια, η γονιμότητα έχει μειωθεί κατά 20%. Το ισοζύγιο γεννήσεων/θανάτων παραμένει θετικό, αλλά οριακό: μόλις +17.000, το χαμηλότερο από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η Αγγλία και η Ουαλία αποτελούν μια από τις ελάχιστες εξαιρέσεις στην Ευρώπη. Αυτό οφείλεται σε αύξηση 14% στις γεννήσεις από πατέρες άνω των 60 ετών, γεγονός που συνέβαλε στην πρώτη αύξηση γεννήσεων από το 2021, κατά +0,6%.
Αντίθετα, οι γεννήσεις από νέους γονείς συνέχισαν να μειώνονται, σύμφωνα με το INS.
Το ποσοστό των παιδιών που γεννήθηκαν από γονείς ξένης καταγωγής ήταν ιδιαίτερα υψηλό: 40% στην Αγγλία και σχεδόν 20% στην Ουαλία, σημειώνοντας θεαματική αύξηση 34% μέσα σε μόλις ένα έτος — από το 2023 έως το 2024.
Η Ισπανία αποτελεί μια σπάνια εξαίρεση στη δημογραφική πτώση. Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία της INE, το ποσοστό γεννήσεων αυξήθηκε κατά 0,4% το 2024, με περίπου 322.034 νέα βρέφη.
Όπως και σε άλλες χώρες, η αυξανόμενη ηλικία τεκνοποίησης είναι εμφανής: την τελευταία δεκαετία, ο αριθμός των μητέρων άνω των 40 ετών αυξήθηκε κατά 8,5%.
Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία της Φινλανδίας, το ποσοστό γονιμότητας το 2024 υποχώρησε στο 1,25, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1776, όταν ξεκίνησε η συλλογή δεδομένων — μια εποχή που η Φινλανδία ήταν ακόμη τμήμα της Σουηδίας.
Στη Σουηδία παρά τη σχετικά καλύτερη εικόνα, το 1,43 που κατέγραψε η SCB για το 2024 είναι το χαμηλότερο ποσοστό γεννήσεων στην ιστορία της χώρας. Ο αριθμός των νέων παιδιών περιορίστηκε στις 98.500, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 23 ετών. Σε 169 από τους 290 δήμους, ο πληθυσμός μειώθηκε.
Παρά τις πολιτικές με στόχο την ενίσχυση της γονιμότητας, τα ποσοστά γεννήσεων σε Ουγγαρία και Πολωνία παραμένουν χαμηλά.
Στην Πολωνία οι γεννητικότητα έφτασε το 1,1 το 2024, σχεδόν μισή σε σχέση με το 1990 (1,9), με τη μέση ηλικία μητρότητας να υπολογίζεται στα 29 έτη. Πριν από 35 χρόνια ήταν κάτω των 23 ετών.
Νοτιότερα, στην Ουγγαρία, γεννήθηκαν τα λιγότερα παιδιά στην ιστορία της χώρας, με 77.500 μωρά. Ταυτόχρονα η γεννητικότητα έπεσε στο 1,38, το χαμηλότερο ποσοστό από κάθε έτος μετά το 2014, σύμφωνα με την KLS.